Συνέντευξη απο τον νεαρό Γιώργο Κλεάνθους που δεν εκπλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία.

 Για ποιους λόγους αποστρέφεται το στρατό.

Για τον 20χρονο Γιώργο ο στρατός και η στρατιωτική θητεία είναι κάτι ανούσιο. Πρόκειται για ένα ηλίθιο σύστημα το οποίο καλλιεργούμε και συντηρούμε. Λόγω κάποιας ασθένειας δεν θα μπορούσε να υπηρετήσει ως Ι1[1](γιώτα ένα) αλλά ως Ι4. Αυτό του στερούσε την ικανότητα να μάθει να χρησιμοποιεί κάποιο όπλο. Όπως μας είπε, μοναδική του ενασχόληση στα 2 χρόνια της θητείας του θα ήταν να βγάζει φωτοτυπίες. Κάτι που τον ξένιζε ιδιαίτερα στο στρατιωτικό περιβάλλον ήταν και το ζήτημα της τιμωρίας. Ήταν «μωρίστικα πράματα» μας εκμυστηρεύτηκε, αφού παραπέμπουν σε νηπιακές καταστάσεις και όχι σε ώριμους άντρες των 18 και 20 ετών.

 

Γιώργο, είχες κάποιες επιρροές απο τον κύκλο σου όσον αφορά το θέμα αν θα υπηρετήσεις ή όχι;

Όχι. Η οικογένεια μου έδωσε την ελευθερία να κάνω ότι θέλω. Εμένα η έννοια «στρατός» δεν με ενθουσίαζε καθόλου. Παρόλα αυτά κατατάγηκα στην αρχή, άντεξα για δύο μήνες και στη συνέχεια αποχώρησα.

 

Δεν νομίζεις ότι η πατρίδα σου, η Κύπρος θα σε είχε ανάγκη σε ενδεχόμενο πόλεμο ή σύρραξη;

Για μένα η λέξη πατρίδα είναι κάπως αφηρημένη έννοια. Και βέβαια θα πολεμήσω για την Κύπρο αν παραστεί ανάγκη. Παρόλα αυτά όμως, επιθυμώ να κατατάσσω τον εαυτό μου στο ευρύτερο σύνολο ως πολίτης του κόσμου. Η γη δεν είναι ιδιοκτησία κανενός. Δεν πρόκειται μόνο για την πατρίδα ΜΟΥ αλλά για τη γη και όπως όλη γη ανήκει σε όλους, το ίδιο συμβαίνει και με την Κύπρο. Με απασχολεί οτιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο.

Σε καμία περίπτωση δεν θα εκπλήρωνες στρατιωτική θητεία, ή υπάρχει κάποια περίπτωση που θα «έσφιγγες τα δόντια» και θα πήγαινες;

Αν η θητεία μειωνόταν στον ένα χρόνο ή ακόμα και λιγότερο, θα την εκπλήρωνα. Μέχρι ένα χρόνο είναι εμπειρία. Απο εκεί και πέρα είναι κούραση. Απλά τα πράγματα επαναλαμβάνονται.

 

Κάτι που σε απωθεί ιδιαίτερα;

Δεν θα έλεγα ότι με απωθεί. Απλά θεωρώ την κατάσταση με τη θρησκεία κάπως κάθετη. Μέσα στο στρατόπεδο είσαι υποχρεωμένος να δηλώνεις Ορθόδοξος Χριστιανός, έστω και αν μην νοιώθεις έτσι. Χωρίς να λεω αν είμαι ή αν δεν είμαι, η φάση αυτή θυμίζει λίγο μεσαίωνα.

 

Τίθεται ηθικό ζήτημα για σένα; Δεν κάνεις στρατό για να μην αναγκαστείς να σκοτώσεις άνθρωπο αν παραστεί ανάγκη(πόλεμος);

Μέχρι τα 15 μου, όχι μόνον εμένα αλλά και σε πολλούς άλλους, ο Τούρκος ήταν αυτή η μαύρη μπότα που πατούσε την Κύπρο. Άρα υποσυνείδητα «φοβάμαι» τους Τούρκους. Αυτό με έχει μάθει το ευρύτερο μου περιβάλλον να νοιώθω. Αυτό γινόταν μέχρις ότου γνωρίσω κάποιους Τ/Κύπριους. Πρέπει να πω ότι δεν έχουμε καμία διαφορά με αυτούς. Οι διαφορές προήλθαν απο το αίσθημα του φόβου που μας καλλιέργησαν το σχολείο, η εκκλησία και γενικότερα ο περίγυρος μας. Ακόμα και ο στρατός. Βέβαια αν βρεθώ στο δίλημμα να σκοτώσω ή να σκοτωθώ προκειμένου να σώσω πρώτα τον εαυτό μου και κατά συνέπεια την πατρίδα μου, σίγουρα δεν θα διστάσω να κάνω το πρώτο.

 

Απο που πηγάζει η αποστροφή σου αυτή προς το στράτευμα;

Απο το ίδιο το στράτευμα

 

Σε δουλείες που απευθύνθηκες με σκοπό την εξεύρεση εργασίας δεν σου δημιουργήθηκε ποτέ πρόβλημα λόγω της απαλλαγής σου απο το στρατό;

 

Δεν μου ζητήθηκε ποτέ το απολυτήριο. Ίσως λόγω του ότι η φύση της δουλείας μου είναι τέτοια που να μην το επιβάλλει. Σίγουρα όμως εάν χρειαστεί να απευθυνθώ στην κυβέρνηση για δουλεία θα δυσκολευτώ και θα μου ζητηθεί. Απο την άλλη όμως πιστεύω ότι ακόμα και εκεί εάν έχεις μέσο θα μπεις έστω και χωρίς το εν λόγω απολυτήριο.

 

Η απόφαση σου να απαλλαγείς ήταν της στιγμής ή προϋπήρξε κάτι;

 

Έβλεπα τα πράγματα απο καιρό και το δούλευα μέσα μου. Ερχόμουν συχνά σε αντιπαράθεση με τον εαυτό μου. Όχι, δεν ήταν καθόλου της στιγμής. Σκεφτόμουν απο πολύ πριν και όταν κατατάγηκα σιγουρεύτηκα: Δεν είναι χρήσιμος για μένα ο στρατός και ούτε και γω θα βρω κάτι χρήσιμο εκεί.

 

Είπες προηγουμένως πως αν χρειαστεί να πολεμήσεις θα το κάνεις. Πως θα το κάνεις όμως εάν δεν έχεις τις βασικές γνώσεις;

 

Στον πόλεμο ο άνθρωπος λειτουργεί με το ένστικτο, όπως ακριβώς τα ζώα. Θα πολεμήσεις και με όσα μέσα διαθέτεις θα προσπαθήσεις αφενός να μην σκοτωθείς και αφετέρου να γλιτώσεις την Κύπρο και όσα αντιπροσωπεύει αυτή, οικογένεια, σπίτι και βέβαια να κερδίσεις τη μάχη και τον πόλεμο. Σε περίοδο ειρήνης, όσα και να προσπαθήσουν να σου μάθουν, αφού νοιώθεις ασφαλής, δεν θα προσπαθήσεις να τα αφομοιώσεις και αυτό είναι φυσικό.

 

Στην περίοδο των δύο μηνών που υπήρξες στρατιώτης, σκεφτόσουν τρόπους να απαλλαγείς απο το «μαρτύριο» σου;

 

Αυτό που έκανα ήταν να λειτουργώ όπως εγώ ήθελα. Αν ένοιωθα την ανάγκη να φύγω απο το στρατόπεδο, έπαιρνα το αυτοκίνητο μου και έφευγα. Όχι βέβαια απο αντίδραση αλλά επειδή έτσι ένοιωθα. Ήταν μέσα στα πλαίσια της ελευθερίας μου ως άνθρωπος. Να κάνω ότι θέλω και όποτε το θέλω.

 

Άρα τίθεται και θέμα καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων τα οποία όμως μπορούν να μεταφραστούν ως ένας τρόπος πειθαρχίας αν ακολουθήσουμε το στρατιωτικό λεξικό;

Ναι. Για το στρατό πρόκειται για πειθαρχία. Για μένα όμως ο στρατός δεν είναι πειθαρχία αλλά καταπάτηση  των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μου αρέσει να λεω τα πράγματα με το όνομα τους. Αυτό που ονομάζουν πειθαρχία είναι το γεγονός ότι σε αναγκάζουν να σιωπάς και να υπακούς σε νόμους και κανονισμούς που δεν σε αντιπροσωπεύουν επειδή πολύ απλά, αν δεν το κάνεις θα τιμωρηθείς.

 

Ανάφερες πριν ότι πάνω απο όλα νοιώθεις πολίτης του κόσμου. Τι σημαίνει ακριβώς για σένα αυτό;

 

Να σας δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μόλις κατατάγηκα μου τέθηκε το ερώτημα εάν είμαι Έλληνας ή Κύπριος. Εγώ απάντησα ότι επιθυμώ να είμαι πολίτης του κόσμου και ο στρατός σίγουρα δεν μπορούσε να μου το προσφέρει αυτό. Μέσα στην έννοια αυτή συμπεριλαμβάνεται και το αίσθημα του δικαίου. Δηλαδή με απλά λόγια να μην πράττω αδικίες σε  βάρος άλλων, τις οποίες αδικίες δεν θα ήθελα να πράξει κάποιος εις βάρος μου.

 

 

Υπήρξε κάποιο περιστατικό κατά τη διάρκεια των δύο μηνών που ήσουν φαντάρος, το οποίο σε θύμωσε ή που σε έκανε να διαμορφώσεις ακόμα πιο άσχημη ιδέα για το στρατό;

 

Ναι. Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια νύκτα που φυλούσα θαλαμοφυλακή[2]. Η δουλεία μου ήταν να προσέχω τους στρατιώτες να διαφυλάττω την ησυχία τους και την ασφάλεια τους. Λόγω ζέστης δεν έφερα το προβλεπόμενο χιτώνιο(στρατιωτική ενδυμασία). Ο βαθμοφόρος υπεύθυνος υπηρεσίας της συγκεκριμένης μέρας μπήκε μέσα και αφού με είδε άρχισε να φωνασκεί με αποτέλεσμα να ξυπνήσει όλους τους στρατιώτες που έπρεπε  να είναι φρέσκοι και ξεκούραστοι την επόμενη μέρα για να φέρουν εις πέρας την υπηρεσία τους. Πώς μπορούσα εγώ να πάρω παραδείγματα σωστής και πειθαρχημένης συμπεριφοράς απο έναν άνθρωπο –που κατά τα άλλα ήταν εκεί για να με διδάξει- ο οποίος όχι μόνον δεν τηρούσε τους προβλεπόμενους κανονισμούς αλλά τους παραβίαζε κιόλας; Δεν σεβάστηκε τις ώρες κοινής ησυχίας των στρατιωτών και άρα δεν ακολούθησε τους κανόνες. Όταν του το είπα αυτό η απάντηση του ήταν «10 μέρες φυλακή και αύριο στην αναφορά». Αυτή ήταν η πιο τεκμηριωμένη απάντηση που μπορούσε να σκεφτεί. Θα έλεγα πως πρόκειται για κατάχρηση εξουσίας. ο μόνιμος χρησιμοποίησε την εξουσία που του παραχώρησε ο στρατός προς ίδιον όφελος. Δηλαδή για να βγει απο την δύσκολη θέση που τον έφερα με την διαπίστωση μου, αφού δεν είχε κάποια λογική απάντηση να δώσει.

 

·         Νοιώθεις καθόλου μειονεκτικά απέναντι στους συνομήλικους σου που έχουν διαπεραιώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, ιδιαίτερα όταν αφηγούνται με τόσο ζήλο και τόση περηφάνια τις εμπειρίες και τα «κατορθώματα»τους;

 

Καθόλου. Ο κύκλος μου δεν έκανε στρατό. Παρόλα αυτά έτυχε να βρεθώ σε παρέα και να θιγεί αυτό το ζήτημα. Ναι μεν δεν είχα κάτι να πω, αλλά απο την άλλη όταν άκουα αυτά που λέγονταν ένοιωθα πως αναφέρονταν στις εμπειρίες τους από ένα ταξίδι το οποίο εγώ δεν θα ήθελα σε καμία περίπτωση να κάνω. Για μένα ο στρατός είναι ένα ταξίδι. Ένα ταξίδι σε μια χώρα την οποία δεν θέλω να επισκεφτώ. Μου αρέσει να προγραμματίζω μόνος μου τις υποχρεώσεις μου. Ο στρατός σου επιβάλλει ένα πρόγραμμα απο μόνος του, χωρίς να σε ρωτήσει. «Πρώτα είσαι στρατιώτης και μετά άνθρωπος», μας έλεγαν. Αυτό εγώ δεν το ανέχομαι. Όσο για τις εμπειρίες, δεν πιστεύω ότι ο στρατός μπορεί να μου προσφέρει τέτοιες μοναδικές εμπειρίες που να μην μπορώ να τις αποκτήσω απο αλλού. Το να είσαι σε άνα χώρο και να πρέπει να προσέχεις 170 άτομα είναι, για μένα, μεγαλύτερη ευθύνη απο το να σηκωθώ και να φύγω.

 

Ένα καταληκτικό σχόλιο Γιώργο;

 

Εγώ απλά δεν ήθελα να κάνω στρατό. Το απολυτήριο μου γράφει ότι απαλλάγηκα λόγω νευρικών διαταραχών. Με πιο δικαίωμα να μου καταλογίσουν αυτή την «ασθένεια»; Εγώ δεν πάσχω απο καμιά διαταραχή. Απλά δεν ήθελα να κάνω στρατό; Αυτό δεν λεει τίποτε;