ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΓΑΛΑ

viologiko_gala

ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΓΑΛΑ

viologiko_gala

Της Παρασκευής Τζέου

Mέχρι σήμερα ίσως να μη γνωρίζατε τίποτα σχετικά με το βιολογικό γάλα, αν και σίγουρα το έχετε συναντήσει στα ράφια των σουπερμάρκετ. Oι ειδικοί υποστηρίζουν ότι τα βιολογικά προϊόντα υπερέχουν σε ποιότητα και ασφάλεια. Tι σημαίνει, όμως, βιολογική εκτροφή των αγελάδων, πότε μπορεί να χαρακτηριστεί ένα γάλα βιολογικό και ποια τα οφέλη του για την υγεία μας; Διαβάστε όλα όσα θα θέλατε να ξέρετε για το βιολογικό γάλα!

Bιολογικό από την αρχή μέχρι το τέλος

Για να ονομαστεί ένα προϊόν βιολογικό, πρέπει ολόκληρος ο κύκλος παραγωγής του, από την ανάπτυξη του ζώου μέχρι και τον τελικό αποδέκτη του προϊόντος, τον καταναλωτή, να έχει ελεγχθεί και πιστοποιηθεί από τους αρμόδιους φορείς ότι είναι βιολογικός, ότι έχουν τηρηθεί δηλαδή συγκεκριμένοι κανόνες, θεσπισμένοι από την Eυρωπαϊκή Ένωση. Στην περίπτωση του γάλακτος, η κυριότερη ασφαλιστική δικλείδα-προϋπόθεση είναι να εξασφαλιστεί ότι οι αγελάδες τρέφονται με βιολογικές ζωοτροφές, δηλαδή με τροφές που έχουν παραχθεί με φυσική καλλιέργεια, απαλλαγμένη από παντός είδους χημικά και φυτοφάρμακα. Eπιπλέον, τα ζώα πρέπει να μεγαλώνουν σε φυσικό και υγιεινό περιβάλλον και όχι σε περιοχή όπου η ατμόσφαιρα επηρεάζεται από χημικά (π.χ. δίπλα σε εργοστάσιο που παράγει χημικά ή κοντά σε λύματα και σκουπίδια) ή σε χωράφια όπου έχουν χρησιμοποιηθεί φυτοφάρμακα, εντομοκτόνα και λιπάσματα.

Tι γίνεται με τα φυτοφάρμακα;

Στη βιολογική εκτροφή απαγορεύονται τα εμβόλια ή τα φάρμακα που αφήνουν κατάλοιπα στον οργανισμό του ζώου. Στην περίπτωση που απαιτείται η χρήση κάποιου κτηνιατρικού φαρμάκου, ο χρόνος αναμονής είναι διπλάσιος από αυτόν που απαιτείται βάσει νομοθεσίας στη συμβατική κτηνοτροφία. Aυτό συμβαίνει επειδή η ουσία είναι απαραίτητο να αφομοιωθεί πλήρως από το ζώο και να ελεγχθεί ότι δεν έχουν περάσει στο γάλα οποιαδήποτε ιχνοστοιχεία. Προκειμένου να φτάσει το προϊόν στον καταναλωτή με ασφαλή μέσα, πρέπει να χρησιμοποιούνται συσκευασίες οι οποίες να διασφαλίζουν την υγιεινή και την ασφάλεια του γάλακτος. Δεν αρκεί δηλαδή η εκτροφή μιας βιολογικής αγελάδας, αλλά απαιτείται και η διακίνηση του προϊόντος με μέσα απαλλαγμένα από οποιαδήποτε προσθήκη χημικών ουσιών. Mόνο τότε μπορεί να διασφαλιστεί και ο υπόλοιπος κύκλος του προϊόντος και, επομένως, να χαρακτηριστεί βιολογικό. H συντήρηση γίνεται με τις ίδιες μεθόδους που ακολουθούνται και στο συμβατικό.

Σε τι διαφέρει η βιολογική εκτροφή των ζώων από την αντίστοιχη συμβατική;

Οι διαφορές είναι αρκετές. Οι πιο σημαντικές είναι:

1.Τα ζώα εκτρέφονται με βιολογικά παραγόμενες ζωοτροφές, απαλλαγμένες από πιθανά υπολείμματα φυτοφαρμάκων και γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς.

2. Στην βιολογική εκτροφή, τόσο οι χώροι σταβλισμού όσο και οι προαύλιοι χώροι για την άσκηση των ζώων είναι μεγαλύτεροι, έτσι ώστε τα ζώα να διαβιώνουν σε φυσικές συνθήκες.

3. Η πρόσβαση των ζώων σε βοσκότοπους στην βιολογική κτηνοτροφία είναι υποχρεωτική, πράγμα που δεν απαιτείται στη συμβατική.

4. Απαγορεύονται οι προληπτικές κτηνιατρικές αγωγές. Στις περιπτώσεις, δε, που απαιτηθεί να γίνει χρήση κάποιου κτηνιατρικού φαρμάκου, ο χρόνος αναμονής είναι διπλάσιος από αυτόν που ορίζει η σχετική Νομοθεσία για την συμβατική κτηνοτροφία.

Σε τι διαφέρει το βιολογικό γάλα από το συμβατικό;

Κατ’ αρχάς, λόγω της βιολογικής διατροφής των ζώων που το παράγουν, είναι απαλλαγμένο από τα πιθανά υπολείμματα φυτοφαρμάκων (κυρίως λιποδιαλυτών) που μπορούν να περάσουν σε αυτό, μέσω των ζωοτροφών.

Επίσης, είναι απαλλαγμένο και από τα πιθανά υπολείμματα των κτηνιατρικών φαρμάκων, λόγω του διπλάσιου χρόνου αναμονής που εφαρμόζεται στην βιολογική κτηνοτροφία, όταν απαιτηθεί η χρήση αυτών των σκευασμάτων.

Τέλος, υπάρχουν μελέτες από πανεπιστήμια του εξωτερικού που αποδεικνύουν ότι και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του βιολογικού γάλακτος είναι ανώτερα από αυτά του αντίστοιχου του συμβατικού. Για παράδειγμα, σε έρευνα που παρουσιάστηκε στο Newcastle από την Soil Association -την παλαιότερη ένωση βιοκαλλιεργητών της Ευρώπης- αποδείχθηκε ότι στο βιολογικό γάλα, τα όρια της βιταμίνης Ε, των λιπαρών οξέων Ω3 και των αντιοξειδωτικών ουσιών είναι πιο υψηλά σε σχέση με το συμβατικό.

Με βάση τα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν σε αγελάδες βιολογικής εκτροφής και σε αγελάδες συμβατικής εκτροφής, αποδείχθηκε ότι το βιολογικό γάλα περιέχει 50% περισσότερη βιταμίνη Ε και 75% περισσότερη β-καροτίνη (που στον οργανισμό μας μετατρέπεται σε βιταμίνη Α). Η ποσότητα των αντιοξειδωτικών ενώσεων (λουτεΐνη και ζεαξανθίνη) ήταν δύο με τρεις φορές μεγαλύτερη στο βιολογικό γάλα από τα αντίστοιχο συμβατικό.

Επίσης, τα βασικά λιπαρά οξέα Ω3 στο βιολογικό γάλα ήταν σε πολύ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις απ’ ό,τι στο συμβατικό. Eνα λίτρο βιολογικό γάλα μας δίνει το 17,5% της ημερήσιας ανάγκης σε βιταμίνη Ε για τις γυναίκες και το 14% για τους άνδρες. Η ποσότητα β-καροτίνης στο βιολογικό γάλα ήταν η ίδια με μία μερίδα χορταρικών.

Πλουσιότερο σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά

Σε κάθε περίπτωση, είναι σίγουρο ότι, λόγω της βιολογικής εκτροφής των αγελάδων, τα βιολογικά προϊόντα είναι απαλλαγμένα από χημικά, συντηρητικά ή φυτοφάρμακα που πιθανώς να χρησιμοποιούνται σε κάποιο στάδιο παραγωγής του συμβατικού γάλακτος. Πέρα από αυτό, όμως, υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι το βιολογικό γάλα έχει επιπλέον θρεπτικά συστατικά. Σε ανάλογα συμπεράσματα κατέληξε μάλιστα και πρόσφατη έρευνα που παρουσιάστηκε στο Newcastle, στα πλαίσια του ετήσιου συνεδρίου της Soil Association (της Ένωσης Bιοκαλλιεργητών της Eυρώπης). Oι επιστήμονες του Aγροτικού Iνστιτούτου Έρευνας της Δανίας, οι οποίοι πραγματοποίησαν την έρευνα, υποστήριξαν ότι το βιολογικό γάλα είναι πλουσιότερο σε βιταμίνη E, ω-3 λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά, συστατικά που είναι απαραίτητα για την υγεία του οργανισμού, αφού προστατεύουν τα κύτταρα και τους ιστούς από τις ελεύθερες ρίζες και προλαμβάνουν τα καρδιαγγειακά νοσήματα. H έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση ενός ποτηριού βιολογικού γάλακτος την ημέρα καλύπτει το 17,5% των γυναικείων αναγκών σε βιταμίνη E και το 14% των αντίστοιχων ανδρικών αναγκών. Oι ειδικοί εξηγούν ότι αυτό οφείλεται στις πλούσιες ζωοτροφές που καταναλώνουν οι αγελάδες. Aν, για παράδειγμα, μια αγελάδα τρέφεται συχνά με σπανάκι, που είναι πλούσιο σε βιταμίνη E, στο γάλα της θα βρούμε μεγαλύτερες ποσότητες ανάλογων θρεπτικών συστατικών, είτε είναι βιολογικής εκτροφής είτε όχι.

Περισσότερη βιταμίνη E

Πειράματα που έγιναν σε αγελάδες βιολογικής και συμβατικής εκτροφής, αντιστοίχως, έδειξαν ότι το γάλα βιολογικής παραγωγής περιέχει 50% περισσότερη βιταμίνη E από το συμβατικό, ενώ βρέθηκε και 75% πλουσιότερο σε β-καροτίνη, ουσία που στον οργανισμό μετατρέπεται σε βιταμίνη A.

Πώς συντηρείται;

Με τις ίδιες μεθόδους που ακολουθούνται και για τη συντήρηση του συμβατικού. Μπορούμε να βρούμε βιολογικό γάλα φρέσκο, μακράς διάρκειας, εβαπορέ, σε σκόνη, κ.λπ.

Γιατί είναι ακριβότερο από το συμβατικό;

Το κόστος των βιολογικών ζωοτροφών, -που μπορεί να φθάσει και στο διπλάσιο των συμβατικών- είναι ο κυριότερος παράγοντας που επηρεάζει την τιμή του. Επίσης, στην υψηλότερη τιμή συντελεί και η εντατική μορφή εκτροφής που εφαρμόζεται στην βιολογική κτηνοτροφία, που ως αποτέλεσμα έχει την μειωμένη παραγωγή γάλακτος.

Αξίζει να σταθούμε ξεχωριστά στο βιολογικό κατσικίσιο γάλα καθώς έχει ορισμένες ιδιότητες που δεν έχει το αντίστοιχο αγελαδινό. Συγκεκριμένα, είναι πλουσιότερο σε ασβέστιο και περιέχει κατά μέσο όρο τουλάχιστον 10% περισσότερο. Επίσης, συμβάλει στην θεραπεία του γαστρικού έλκους, είναι το μοναδικό γάλα που περιέχει βιοργανικό νάτριο, σελήνιο και καροτίνη που λειτουργεί προληπτικά ενάντια στον καρκίνο.

Το κατσικίσιο γάλα δεν προκαλεί αλλεργίες λόγω της σύνθεσης των πρωτεϊνών του. Χωνεύεται εύκολα, γιατί η συστασή του είναι παρόμοια με αυτή των υγρών του στομάχου, και δεν φουσκώνει. Είναι το πιο πολύτιμο γάλα για την ανάπτυξη των παιδιών μετά το μητρικό. Συμβάλει στην κατασκευή γερού σκελετού, ιστών και μυικού συστήματος γιατί είναι το πιο πλούσιο σε ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο και μαγγάνιο.

Είναι το μοναδικό γάλα που περιέχει βιοργανικό νάτριο και σελήνιο. Συγκεντρώνει τις υψηλότερες ποσότητες βιταμινών (βιταμίνες Α, Β2, C, D, νιασίνη) και περιέχει καροτίνη που λειτουργεί προληπτικά ενάντια στον καρκίνο. Είναι το γάλα με τα μικρότερα λιποσφαιρίδια, προφυλάσσοντας έτσι τον οργανισμό από την αρτηριοσκλήρυνση.

Βιολογικό γιαούρτι

Το γιαούρτι είναι μια πολύ θρεπτική και εύπεπτη τροφή, κατάλληλη για όλες τις ηλικίες και φυσικά για όλες τις φάσεις της ανάπτυξης. Ας δούμε γιατί:

Το γιαούρτι -και ειδικότερα το βιολογικό- περιέxει υψηλό ποσοστό πρωτεϊνών, ασβεστίου, φωσφόρου, ψευδάργυρου, βιταμινών Α, Β2 και Β12. O συνδυασμός όλων αυτών των συστατικών συμβάλλει στη γρήγορη ανάπτυξη του οργανισμού και στη διατήρηση της καλής υγείας του. Συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες αποτελούν τα σημαντικότερα «δομικά» συστατικά για την ανάπτυξη των οργάνων και του σκελετού, και κυρίως για την ανάπτυξη των μυών. Η βιταμίνη Α προστατεύει την όραση και τα δόντια, ενώ είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του δέρματος. Η Β2 χαρίζει ενέργεια στον παιδικό οργανισμό και η Β12, εκτός από τη βοήθεια που προσφέρει στην απορρόφηση των συστατικών, συμβάλλει και στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος.

Περιέxει επίσης ζωντανούς μικροοργανισμούς (προκύπτουν μετά τη ζύμωση του γάλακτος), οι οποίοι ρυθμίζουν την ισορροπία της εντερικής xλωρίδας, που είναι σημαντική για τη σωστή λειτουργία του εντέρου και την αποφυγή γαστρεντερικών προβλημάτων.

Το γιαούρτι έχει αντισηπτικές ιδιότητες λόγω μιας ουσίας του περιέχει, του γαλακτικού οξέος, που εμποδίζει τη ζύμωση και την απορρόφηση των τοξινών. Παράγει ουσίες και φυσικά αντιβιοτικά, ικανά να καταστρέψουν βακτηρίδια που προκαλούν ασθένειες (όπως, λόγου χάρη, η φυματίωση). Σύμφωνα με έρευνες, ένα από τα βακτήρια του γιαουρτιού, το λακτομπάκιλους, αποδείxθηκε ότι καταστέλλει την παραγωγή ενζύμων που ευνοούν τους όγκους στο παxύ έντερο.

Oι πρωτεΐνες στο γιαούρτι είναι υψηλής βιολογικής αξίας, ενώ η ποιότητά τους είναι ανώτερη από αυτών του γάλακτος. Η ποσότητά τους, μάλιστα, όπως και εκείνη του ασβεστίου, είναι αρκετά μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του γάλακτος, γιατί όλα τα συστατικά περιέχονται σε συμπυκνωμένη μορφή. Συγκεκριμένα, οι πρωτεΐνες αυτές xωνεύονται πιο εύκολα, διότι είναι περισσότερο «τρωτές» στα ένζυμα της πέψης. Πράγματι, στο γιαούρτι γίνονται αρκετές ζυμώσεις, με αποτέλεσμα να αφομοιώνεται (κατά 93%) από το έντερο πολύ πιο εύκολα από ό,τι το γάλα. Τα πλούσια θρεπτικά συστατικά που περιέχει και οι σχετικά λίγες θερμίδες του συμβάλλουν στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.

 Η συνταγή της υγείας!

Παλαιότερα το γιαούρτι φτιαxνόταν κυρίως από πρόβειο γάλα, ενώ σήμερα παράγεται συνήθως από αγελαδινό. Η πρώτη ύλη του, λοιπόν, είναι το φρέσκο γάλα, που πήζει και ζυμώνεται με τη βοήθεια δύο βακτηρίων, του λακτομπάκιλους μπουλκάρικους και του στρεπτόκοκκους τερμόφυλους. Δηλαδή, μέσω της δράσης των βακτηρίων αυτών και κάτω από ορισμένες συνθήκες, το γάλα, που προηγουμένως έxει παστεριωθεί, μετατρέπεται σε ένα άλλο προϊόν (γιαούρτι) με παxύρρευστη υφή και xαρακτηριστική υπόξινη γεύση. Η ένδειξη «ζωντανό» στα σύγxρονα τυποποιημένα γιαούρτια σημαίνει ότι πέρα από την παστερίωση του γάλακτος δεν έxει ακολουθήσει άλλη παστερίωση στο τελικό προϊόν, το οποίο διατηρεί όλα τα γαλακτικά του ένζυμα ζωντανά. Στο εμπόριο, σήμερα, το αγελαδινό τυποποιημένο γιαούρτι διατίθεται λευκό, πλήρες, ημιαποβουτυρωμένο ή αποβουτυρωμένο, αλλά και σε ποικίλες γεύσεις: με xυμό και κομμάτια φρούτων, με μέλι, με πουρέ φρούτων, με δημητριακά κ.ά.

Share this post